રાષ્ટ્ર ધ્વજનો ઇતિહાસ

v  ગુજરાતી પારસી મહિલા મેડમ ભીખાઇજી કામાએ સૌપ્રથમ ભારતીય રાષ્ટ્રધ્વજની ડિઝાઇન તૈયાર કરી હતી.

v  મેડમ ભીખાઇજી કામાએ ઇ.સ.1907માં જર્મનીના સ્ટુટગર્ટ શહેરમાં યોજાયેલી આંતરરાષ્ટ્રીય સમાજવાદી પરિષદમાં ભારતનો ત્રિરંગો ફરકાવ્યો હતો.

v  ત્યાર બાદ ઇ.સ.1929માં જવાહરલાલ નહેરૂ દ્વારા 31, ડિસેમ્બર 1929ના રોજ રાવી નદીના તટ ઉપર ભારતમાં સૌપ્રથમ ત્રિરંગો લહેરાવવામાંઆવ્યો હતો. જેમાં ચક્રના સ્થાનેચરખો હતો.

v  સ્વતંત્રતા પછી બંધારણ સભા દ્વારા રાષ્ટ્ર ધ્વજની ડિઝાઇન નક્કી કરવા ‘ ઝંડા સમિતિ’ ની રચના કરવામાં આવી. ‘ ઝંડા સમિતિ ‘ ના અધ્યક્ષ જે.બી.કૃપલાણી હતા. સ્વતંત્રતા પછી ‘ મિંગલી વેંકૈયા ‘ દ્વારા રાષ્ટ્ર ધ્વજની ડિઝાઇન તૈયાર કરવામાં આવી હતી.

v  પંડિત જવાહરલાલ નહેરૂ દ્વારા 22, જુલાઇ 1947ના રોજ ચરખાના બદલે “અશોકચક્ર” વાળા નવા રાષ્ટ્રધ્વજનો પ્રસ્તાવ રજુ કરવામાં આવ્યો, જે બંધારણ સભા દ્વારા સ્વીકારવામાં આવ્યો.

v  બંધારણના અનુચ્છેદ-19(1)(A) અંતર્ગત રાષ્ટ્ર ધ્વજ ફરકાવવો દરેક નાગરિકનો મૂળભુત અધિકાર છે.

રાષ્ટ્રધ્વજનું માન-સન્માન જળવાઇ રહે તે માટે ભારત સરકાર દ્વારા “ ભારતીય ધ્વજ સંહિતા,2002 ” બનાવવામાં આવી છે.